Logius

Begrippenlijst

Op deze pagina vindt u uitleg over veelgebruikte begrippen en afkortingen.

A

AID
afkorting van: Algemene Inspectiedienst
API
afkorting van: Application Programming Interface

Een geformaliseerde verzameling van aanroepen en routines die door een applicatie worden uitgevoerd om gebruik te maken van ondersteunende diensten (bijvoorbeeld een netwerk).
In relatie met PKI zijn het de aanroepen vanuit de applicaties die gebruik maken van cryptografische handelingen (versleutelen, tijdstempelen, et cetera).

B

BKWI
afkorting van: Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen
BPR
afkorting van: Basisadministratie Persoonsgegevens en Reisdocumenten

C

CA
afkorting van: Certification Authority

Een organisatorisch verband, welk onderdeel is van een Certificatiedienstverlener of die onder verantwoordelijkheid van de Certificatiedienstverlener handelt en die door één of meer eindgebruikers wordt vertrouwd om Certificaten te maken (genereren), toe te wijzen en in te trekken. Optioneel kan een CA de sleutels voor eindgebruikers aanmaken.

CBS
afkorting van: Centraal Bureau voor de Statistiek
CC
afkorting van: Common Criteria

Een verzameling van internationaal geaccepteerde semantische hulpmiddelen en constructies om de beveiligingswensen van klanten en de veiligheidskenmerken van systemen en producten met IT-beveiligingsfuncties te beschrijven. De Common Criteria vormen een hulpmiddel bij de ontwikkeling en aanschaf van dergelijke producten en systemen. Gedurende evaluatie op grond van de Common Criteria wordt een dergelijk product of systeem een TOE genoemd.

CEN
afkorting van: Comité Européen de Normalisation
CN
afkorting van: CommonName

Een aanduiding van de certificaathouder, in het geval van een persoonsgebonden certificaat bestaande uit: achternaam, voorna[a]m[en] en eventueel voorletters (volgorde kan verschillen). Ook de certificaatuitgever kan worden aangeduid met een CommonName, in dat geval zal deze meestal bestaan uit een bedrijfsnaam aangevuld met het van toepassing zijnde domein van de PKIoverheid.

CP
afkorting van: Certificate Policy

Een schriftelijk vastgelegde verzameling regels die de toepasbaarheid van een certificaat aangeeft voor een bepaalde gemeenschap en/of toepassingsklasse met gemeenschappelijke beveiligingseisen. Met behulp van een CP kunnen eindgebruikers en vertrouwende partijen bepalen hoeveel vertrouwen zij kunnen stellen in het verband tussen de publieke sleutel en de identiteit van de houder van de publieke sleutel. De certificate policies van PKIoverheid zijn onderdeel van het Programma van Eisen.

CPS
afkorting van: Certification Practice Statement

Een schriftelijk vastgelegde verzameling regels die de door een CSP gevolgde procedures en getroffen maatregelen ten aanzien van alle aspecten van de dienstverlening beschrijft. Het CPS beschrijft daarmee op welke wijze de CSP voldoet aan de eisen zoals gesteld in de van toepassing zijnde CP.

CRL
afkorting van: Certificate Revocation List

Een openbaar toegankelijke en te raadplegen lijst (databank) van ingetrokken certificaten, beschikbaar gesteld, ondertekend en onder verantwoordelijkheid vallend van de uitgevende CSP.

CSP
afkorting van: Certification Service Provider (Certificatiedienstverlener)

Een natuurlijke of rechtspersoon die certificaten afgeeft of andere diensten in verband met elektronische handtekeningen verleent (Definitie uit Wet Elektronische Handtekeningen). In het kader van de PKIoverheid kan de CSP ook diensten verlenen in verband met identiteit en vertrouwelijkheid. Een CSP heeft als functie het verstrekken en beheren van certificaten en sleutelinformatie, met inbegrip van de hiervoor voorziene dragers (bijvoorbeeld smartcards). De CSP heeft tevens de eindverantwoordelijkheid voor het leveren van de certificatiediensten. Daarbij maakt het niet uit of de CSP de feitelijke werkzaamheden zelf uitvoert of deze uitbesteedt aan anderen. Het is bijvoorbeeld niet ondenkbaar dat een CSP de CA-functie en/of de RA-functie uitbesteedt.

afkorting van: Centrum voor Werk en Inkomen

Het UWV WERKbedrijf, voorheen het Centrum voor Werk en Inkomen, is het eerste trefpunt voor werkzoekenden en werkgevers. Werkgevers kunnen bij het WERKbedrijf terecht voor personeelsbemiddeling en informatie over de arbeidsmarkt. Werkzoekenden kunnen bij het WERKbedrijf terecht voor het vinden van werk of het aanvragen van een WW- of bijstandsuitkering.

D

DKD
afkorting van: Digitaal Klantdossier

Een virtueel dossier waar klanten en medewerkers van partijen uit de keten van werk en inkomen relevante gegevens kunnen raadplegen voor het recht op een uitkering of toeleiding naar werk.

DN
afkorting van: Distinguished Name

De unieke aanduiding van de naam van een certificaathouder, bestaande uit een of meer van de volgende onderdelen: land, naam, volgnummer en organisatienaam.

E

EAL
afkorting van: Evaluation Assurance Level

Een pakket bestaande uit betrouwbaarheidscomponenten uit ISO/IEC 15408 Deel 3 die een punt vertegenwoordigen op de betrouwbaarheidsschaal zoals die is gedefinieerd in de Common Criteria.

EESSI
afkorting van: European Electronic Signature Standardization Initiative

Een workshop op Europees niveau met als taak het vormgeven van de concretisering via standaardisatieafspraken van de Europese Richtlijn 1999/93/EG voor elektronische handtekeningen.

eNIK
afkorting van: elektronische Nederlandse Identiteitskaart

De geplande elektronische Nederlandse Identiteitskaart, die naar verwachting PKIoverheid certificaten zal bevatten.

ETSI
afkorting van: European Telecommunications Standards Institute

Een organisatie die verantwoordelijk is voor het bepalen van standaarden en normen op telecommunicatiegebied die geldig zijn voor geheel Europa.

EU
afkorting van: Europese Unie

F

FIPS
afkorting van: Federal Information Processing Standard

Een officiële standaard voor de Verenigde Staten en uitgegeven door de NIST. In het kader van PKI zijn vooral FIPS 140 (?Security Requirements for Cryptographic Modules?) en FIPS 186-2 (?Digital Signature Standard?) van belang.

G

GBA
afkorting van: Gemeentelijke Basis Administratie
GMV
afkorting van: Gemeenschappelijke Machtigings- en Vertegenwoordigingsvoorziening

Functionaliteit van DigiD waarmee burgers iemand anders, een andere burger of een zakelijke relatie die namens hen optreedt, kunnen machtigen om hun zaken te behartigen bij de elektronische overheid.

GOB
afkorting van: Gemeenschappelijke Ontsluiting Basisregistraties

De Gemeenschappelijke Ontsluiting Basisregistraties gaat fungeren als uitbreiding van de OSB. Het wordt niet alleen een fysiek systeem, veeleer wordt het een verzameling standaarden en voorwaarden, die gaan over het leveren van gegevens uit basisregistraties.

H

HBAG
afkorting van: Hoofd Bedrijfschap Agrarische Groothandel
HR
afkorting van: Haagse Ring

De Haagse Ring is een verbinding tussen alle kerndepartementen, een aantal diensten en uitvoeringsorganisaties in Den Haag.

HSM
afkorting van: Hardware Security Module

De randapparatuur die wordt gebruikt aan de serverkant om cryptografische processen te versnellen. Met name dient hierbij gedacht te worden aan het aanmaken van sleutels.

I

ICTU
afkorting van: ICT Uitvoeringsorganisatie

Stichting ICTU ontwikkelt ICT-voorzieningen voor de overheid in opdracht van de overheid.

IETF
afkorting van: Internet Engineering Task Force

een standaardisatie-organisatie die internetstandaarden ontwikkelt en beheert.

IND
afkorting van: Immigratie- en Naturalisatiedienst
ISO
afkorting van: Internationale Standaardisatie-Organisatie voor Standaardisatie

Een internationale organisatie die normen vaststelt. De organisatie is een samenwerkingsverband van nationale standaardisatieorganisaties.

K

KPS
afkorting van: Koppelnet Publieke Sector

Koppelnet Publieke Sector voorziet in een koppeling tussen de bedrijfsnetwerken van publieke organisaties, waardoor er één virtueel overheidsnetwerk ontstaat.

KvK
afkorting van: Kamer van Koophandel

L

LNV
afkorting van: Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
LRA
afkorting van: Lokale Registration Authority

De organisatie-eenheid of functie, aan wie de uitvoering van de taak van Registration Authority is opgedragen, en die fysiek de identificatie gegevens van een aanvrager verzamelt, controleert, registreert en doorstuurt ten behoeve van de certificaatuitgifte.

N

NCP
afkorting van: Normalized Certificate Policy

Een Certificate Policy voor niet-gekwalificeerde certificaten die hetzelfde kwaliteitsniveau geeft als voor gekwalificeerde certificaten geldt (in de QCP), maar buiten de werking van de Europese Richtlijn 1999/93/EG en zonder dat het gebruik van een secure user device vereist is.

afkorting van: Nederlands Normalisatie-Instituut

Het NEN begeleidt het maken van afspraken over producten, werkwijzen en diensten, en publiceert deze.

NHR
afkorting van: Nieuw Handelsregister
NIST
afkorting van: National Institute of Standards & Technology
NOiV
 Nederland Open in Verbinding
NORA
afkorting van: Nederlandse Overheid Referentie Architectuur
NQC
afkorting van: Non-Qualified Certificate

Een certificaat dat niet voldoet aan de eisen, gesteld krachtens artikel 18.15, tweede lid van de Telecommunicatiewet, en/of niet is afgegeven door een CSP die voldoet aan de eisen, gesteld krachtens artikel 18.15, eerste lid van de Telecommunicatiewet en/of niet tot toepassing van de geavanceerde elektronische handtekening strekt. Toelichting: In het kader van PKIoverheid zijn het Authenticiteitcertificaat en het vertrouwelijkheidcertificaat formeel niet-gekwalificeerde certificaten, maar inhoudelijk voldoen ze wel aan dezelfde eisen en hebben ze daardoor hetzelfde betrouwbaarheidsniveau.

NTP
afkorting van: Nederlands Taxonomie Project

Het NTP maakt het ondernemers makkelijker om hun financiële gegevens elektronisch aan te leveren bij de Kamer van Koophandel, Belastingdienst of Centraal Bureau voor de Statistiek.

NUP
afkorting van: Nationaal Uitvoeringsprogramma betere Dienstverlening en e-overheid

O

OASIS
afkorting van: Organization for the Advancement of Structured Information Standards

Standaardisatieorganisatie die gericht is op e-business- en webservice-standaarden.

OCSP
afkorting van: Online Certificate Status Protocol

Een methode om de geldigheid van certificaten on line (en real-time) te controleren. Deze methode kan worden gebruikt als alternatief voor het raadplegen van de Certificate Revocation List.

ODP
afkorting van: OverheidsDienstenPlatform

Het programma OverheidsDienstenPlatform (ODP) is in het leven geroepen om generieke voorzieningen te realiseren die de e-overheid gaan ondersteunen.

OID
afkorting van: Object Identifier

Een rij van getallen gescheiden door punten die op unieke wijze en permanent een object aanduidt. Binnen de PKI voor de overheid worden OID's toegekend aan alle CP's en aan alle CA's.

OPTA
afkorting van: Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit
OSB
afkorting van: Overheidsservicebus

De Overheidsservicebus is de oude naam van Digikoppeling.

OTP
afkorting van: Overheidstransactiepoort

De Overheidstransactiepoort (OTP) is de oude naam van Digipoort.

P

PA
afkorting van: Policy Authority

De Policy Authority (PA) ondersteunt de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bij het beheer over de PKI voor de overheid.

PI
afkorting van: Procesinfrastructuur
PIN
afkorting van: Personal Identification Number
PKI
afkorting van: Public Key Infrastructure

Een samenstel van architectuur, techniek, organisatie, procedures en regels, gebaseerd op public key cryptografie. Het doel is het hiermee mogelijk maken van betrouwbare elektronische communicatie en betrouwbare elektronische dienstverlening.

PUK
afkorting van: Personal Unblocking Key

De deblokkeringcode voor cryptografische modules.

PvE
afkorting van: Programma van Eisen
PvU
afkorting van: Programma van Uitgangspunten

Q

QC
afkorting van: Qualified Certificate (gekwalificeerd certificaat)

Een certificaat dat voldoet aan de eisen, gesteld krachtens artikel 18.15, tweede lid van de Telecommunicatiewet, en is afgegeven door een certificatiedienstverlener die voldoet aan de eisen, gesteld krachtens artikel 18.15, eerste lid van de Telecommunicatiewet (Definitie Wet Elektronische Handtekeningen.) In het kader van de wet EH wordt alleen het handtekeningcertificaat beschouwd. In het kader van PKIoverheid worden echter nog twee andere typen certificaten behandeld. Alleen het handtekeningcertificaat wordt hierbij beschouwd als een gekwalificeerd certificaat. Het vertrouwelijkheidcertificaat en het authenticiteitcertificaat zijn geen gekwalificeerde certificaten, maar bezitten binnen PKIoverheid wel hetzelfde betrouwbaarheidsniveau.

QCP
afkorting van: Qualified Certificate Policy

Een Certificate Policy die een uitwerking van de vereisten bevat die zijn omschreven in artikel 18.15, eerste en tweede lid van de Telecommunicatiewet.

R

RA
afkorting van: Registration Authority

Een entiteit binnen de verantwoordelijkheid van de CSP. Een Registration Authority zorgt voor de verwerking van certificaataanvragen en alle daarbij behorende taken waarbij de verificatie van de identiteit van de certificaathouder de belangrijkste is. De RA heeft een duidelijke relatie met een of meerdere Certification Authorities: De RA geeft ? na de verificatie - opdracht aan de Certification Authorities voor de productie van certificaten. Een RA kan tegelijkertijd voor meerdere Certification Authorities functioneren.

RDW
afkorting van: Rijksdienst voor Wegverkeer
RSS
afkorting van: Really Simple Syndication

S

SHA
afkorting van: Secure Hash Algorithm

Een bepaald algoritme dat een concrete invulling geeft voor een hashfunctie. Het nog veel gebruikte SHA-1 is ontwikkeld door de Amerikaanse overheid en maakt een Message Digest van 160 bits aan. De Advanced Encryption Standard en SHA-2 zijn opvolgers hiervan.

SMTP
afkorting van: Simple Mail Transfer Protocol

Protocol voor het verzenden van e-mail.

SOAP
afkorting van: Simple Object Acces Protocol

op XML gebaseerde techniek om elektronische documenten te voorzien van logistieke gegevens.

SSCD
afkorting van: Secure Signature Creation Device

Een middel voor het aanmaken van elektronische handtekeningen dat voldoet aan de eisen gesteld krachtens artikel 18.17, eerste lid van de Telecommunicatiewet (Definitie Wet Elektronische Handtekeningen). Binnen de PKI voor de overheid is in domein Burger gekozen voor de smartcard als SSCD. In domein Overheid en Bedrijven kunnen zowel smartcards als USB-tokens worden gebruikt, mits deze aan de gestelde eisen voldoen.

SSH
afkorting van: Secure Shell

SSH maakt het mogelijk om op een versleutelde manier in te loggen op een andere computer, en op afstand commando's op de andere computer uit te voeren via een shell. Omdat ssh met encryptie werkt is het voor eventuele afluisteraars, die de (internet)verbinding aftappen, zo goed als onmogelijk om wachtwoorden of commando's te achterhalen.

SSL
afkorting van: Secure Sockets Layer

Een protocol gecreëerd door Netscape voor het beheer van de veiligheid van bericht verzendingen in een netwerk en de toegang tot web servers. Het woord socket verwijst hierbij naar de methode om data heen en weer tussen een client en een server programma te sturen in een netwerk of tussen programmalagen in dezelfde computer.

SSO
afkorting van: Single Sign-On

Een procedure waarbij slechts één authenticatie per sessie nodig is, waardoor het niet nodig is dat eindgebruikers zich binnen een sessie voor meerdere applicaties moeten authenticeren.

SUD
afkorting van: Secure User Device

Een middel dat de private sleutel(s) van de gebruiker bevat, deze sleutel(s) tegen compromittatie beschermt en elektronische ondertekening, authenticatie of ontcijfering uitvoert namens de gebruiker.

SUWI
afkorting van: Structuur Werk en Inkomen
SVB
afkorting van: Sociale Verzekeringsbank

T

TMF
afkorting van: TerugMeldFaciliteit

Als een afnemer bepaalde gegevens van de basisregistratie als fout interpreteert, moet hij dat met de TMF eenmalig en efficiënt terug kunnen melden. Door één faciliteit te ontwikkelen wordt voorkomen dat iedere basisregistratiehouder en -afnemer deze apart moeten ontwikkelen, maar wordt ook voorkomen dat een afnemer aan bijvoorbeeld aan drie verschillende basisregistraties, en voor ieder op eigen wijze, moet terugmelden. Die éénmalige, efficiënte en uniforme melding is het doel van de TMF.

U

USB
afkorting van: Universal Serial Bus
UWV
afkorting van: Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen

V

VNG
afkorting van: Vereniging van Nederlandse Gemeenten

De VNG is de belangenbehartiger van alle gemeenten bij andere overheden. Verder adviseert de VNG haar leden over actuele ontwikkelingen en heeft zij een platformfunctie.

VPN
afkorting van: Virtual Private Network

Een techniek waarmee een logisch afgescheiden netwerk op een algemeen toegankelijk fysiek netwerk kan worden gebouwd. Deze techniek wordt momenteel veel gebruikt om be­veiligd telewerken of flexwerken mogelijk te maken.

W

W3C
afkorting van: World Wide Web Consortium

een organisatie die de webstandaarden voor het wereldwijde web ontwerpt en beheert.

WDO
afkorting van: Wereld Douane Organisatie
WEH
afkorting van: Wet Elektronische Handtekeningen

De wet elektronische handtekeningen (Wet EH) die in eerste vorm op 18 mei 2001 aan de Tweede Kamer is aangeboden en op 6 mei 2003, na enige aanpassingen, door de Eerste Kamer is aangenomen. De wet is van kracht sinds 21 mei 2003. Het dossiernummer is 27 743.

X

XBRL
afkorting van: eXtensible Business Reporting Language